Gabonetan lantzeko proposamenak (II)

OLENTZERO ARTIKULATUA

Gabonen gaia aprobetxatuz, olentzero artikulatu bat egin daiteke, eskulan askoren artean, zuhaitzean zintzilikatzeko adibidez.

Materiala

• Orrialde zuriak (Olentzeroaren parteak inprimatzeko)
• Pegamentoa
• Artaziak
• Enkuadernadoreak

Jarraituko beharreko pausuak

1. Inpresora prestatu eta plantila inprimatu

2. Inprimitutako hori kartulina batean pegatu

3. Moztu olentzeroren zatiak, lerrotik atera gabe!!

4. Enkoadernadore batzuk erabiliz, zati guztiak lotu

* Baliteke ere olentzeroa zuri-beltzean egotea eta zuk zeuk koloreztatzea.

LORTU DUZU ZURE OLENTZEROA!!

Zuhaitzean zintzilikatzea besterik ez duzu!! 

 

Iturria: http://www.jalgi.com/olentzero/eskulanak.htm

Izarra (Jolasa II)

Adina: 6 urtetik aurrera
Kopurua: Gutxienez 9 (hobe gehiago)

Materiala: Zapia edo antzeko zerbait

Espazioa: Toki zabal bat

Azalpena:

Jokalari guztiak seiko taldeetan banatuko dira*. Talde bakoitzak ilara bat osatuko du, talde guztien artean izar itxurako irudi bat osatuz, eta izarraren erdian zapi bat jarriko da. Lerro bakoitzeko jokalari bakoitzari zenbaki bat jarriko zaio: ilarako lehenengoa bat zenbakia izango da, bigarrena bi zenbakia, eta azkena sei zenbakia.

Izarretik kanpo beste jokalari bat egongo da, "agintaria". Horrek zenbaki bat oihukatuko du, eta zenbaki hori duten guztiek korrika hasi beharko dute izarraren kanpoaldetik. Kanpoko biribil guztia egin ondoren jokalari bakoitzak bere lerrora itzuli eta bere taldekide guztien hanka azpitik pasatu beharko du, eta erdian dagoen zapia hartzen saiatuko da. Zapia hartzen duen jokalariak puntu bat irabaziko du bere taldearentzat.

Jolas bera errepikatzen da, jokalariei zenbakiak aldatuz.

(*) Taldeak jokalari gehiagoz edo gutxiagoz ere osa daitezke. Talde kopurua ere alda daiteke.

Gaitasunak:

• Jarduera ludikoa: Mugimenduzko eta adimen estrategiazko jokoa.
• Jokaera kognitiboa: Eragiketa jokaera konkretua: arrazoibide konkretua.
• Trebetasun funtzionalak: Lekualdatzea. Arintasuna eta lastertasuna.
• Alderdi sozialak: Talde motako harremana.

Informazio soziokulturala: Izarraren jolasa ez da oso jolas ezaguna. Aisialdiko taldeek asko erabiltzen dute, batez ere haur askorekin jolasak egiteko. Jolaskide asko behar dira jolas hau egiteko, eta horregatik ez da beste batzuk bezain ezaguna

Iturria: http://www.aisia.net/jolasak

Gabonetan lantzeko proposamenak (I)

Abestiak

Gabonak gertu ditugu aprobetxatuz, klasean gai honen inguruan ekintzak egitea aproposa deritzot. Hona hemen nire proposamen batzuk ikasgelan lantzeko. 

Horietako bat gabonetako abestiak ikastea eta ezagutzea da. Horrela, egunberri egunean edo olentzeroren kalejiran abestu ahal dituzte lagunekin edo familiarekin. Gainera, euskal kultura sustatzeko modu bat da ere. Euskal Herriko antzinako tradizioak ezagutaraziko zaizkie abestien bidez eta beti modu dibertigarri batean. 

Are dibertigarri eta dinamikoagoa egiteko, karaoke baten bidez landu daitezke: 

OLENTZERO

HATOR HATOR

MARI DOMINGI

Ipuina kontatzerakoan gogoan izan beharreko puntuak

1. Ipuina ondo aukeratu
Kontuan hartu behar da pertsona kopurua, adina, helburua, adierazi nahi duguna.. horren arabera, liburu bat edo beste aukeratuko da.


2. Lekua
Ipuina espazio jakin batean kontatu behar da, izan ere, kontaketak giro zehatz bat izan behar du. Kontalaria eta haurren arteko harremana zuzena izan behar da.

3. Isiltasuna
Garrantzitsua da isiltasuna mantentzea ipuina kontatzen den bitartean; umeek ere isilik egoten ikasi behar dute.

4. Kontatzeko era

• Ahotsa: ahots ezberdinak erabiliko dira istorioaren une ezberdinetan; zerbait azpimarratu behar bada, ozenago hitz egingo da,  adibidez.
• Erritmoa: lortu nahi dugunaren arabera erritmo motela edo arinagoa izango dugu. Esaterako, tentsioa sortu nahi bada, ipuina geldoago irakurriko da giro hori lortuz. Hori bai, monotonia saihestu behar da.
• Keinuak: gorputzaren jarrera zaindu behar da, batez ere aurpegia, besoak eta eskuak. Egonkortasuna eta beldurra aldera batera utzi behar da.
• Aurpegia: aurpegiaren keinuek lagundu egiten dute istorioa kontatzeko orduan. Begirada, umeei zuzenduta egon behar da, konfiantza giroa sortzeko. 

 Iturria: “Ipuinen tailerra ikastaroa” Antton Irusta

http://euskaljolasak.blogspot.com

Txantxiku aisialdi taldea

Txantxiku aisialdi taldea, Deustualdeko gazteak eta umeak biltzen dituen taldea da. Helburua, aisialdia euskaraz bultzatzea da. Gaur egunean, 50 deustuar parte hartzen dute eta 12 begirale gazte inguru. Aurten gogo inoiz baino gogo gehiagorekin daude Txantxikuarrak, taldeak 10 urte betetzen dituelako! Sekulakoa izango da! 

Urriaren 1ean eman zion txantxikuk hasiera ikasturteari. Eguraldi zoragarria izan genuen eta aurkera paregabea arratsalde dibertigarri bat pasatzeko.

Lehenengo, gure artean ezagutzeko jolasak egin genituen eta ondoren, pista jolas bat botikazar parte osotik zehar. Froga batzuk egin behar izan zituzten txantxikukideek: mermeladaz beteriko sagarrak dastatu, galtzerdiak eskatu… Ondo pasatzeko gogoak ez ziren faltan bota!

Azkenik, “e” bildu bat osatu genuen denon arte eta zubitik argazki bat atera genuen... OSO POLITA GERATU ZEN! Bukatzeko, merendola txiki bat prestatu genuen. Oso ondo pasatu genuen!

Gure hurrengo ekintzak datozen asteburuetan egingo ditugu: Mendi irteerak, asteburupasak, Aste santuko irteera, Kontsumismo tailerra.. eta UDALEKUAK!!

Animatu eta etorri txantxikura!


Testua: Miren Luzuriaga

Mari txipi dantzatzen.. (Jolasa I)

Umeek haien aisialdian jolas ezberdinak landu ditzakete. Joku interesagrri eta dibertigarri batzuk argitaratzen joango naiz gutxinaka. Gaurkoan "Mari Txipi" jolasa aukeratu dut:

Adina: 4 urtetik aurrera

Pertsona kopurua: gutxienez lau (Gehiago badira hobe)

Materiala: Ezer ez

Espazioa: Edozein

Azalpena: 

Jolaskide guztiak korroan jartzen dira eta biribilaren barrura begira. Pertsona bat erdian dantzatzen eta biribilketan hasiko da; besteak, txaloka egongo dira abestia abesten duten bitartean.

"Mari Txipi dantzatzen" esaldia esaterakoan, erdikoa korroko beste norbaiten aurrean jarriko da eta koreografia bat egiten hasiko da abestiaren erritmoari jarraituz. Bere aurrean dagoenak mugimendu berak errepikatuko ditu.

"Baina dantzatu ondo" abesterakoan, erdiko solaskideak besotik helduko du eta biribil erdian dantzatzen hasiko dira abestia hasieratik errepikatuz. 

Erdiko biak, "Mari Txipi dantzatzen" zatira iristerakoan, beste bi lagunen aurrean jarriko dira, eta koreografia eginez. "Dantza txipi txipi, dantza txipi txo, dantza txipi txipi baina dantzatu ondo" dantzatuko dute. Orain erdian bi bikote egongo dira eta abestia hasieratik errepikatuko da. 

Gauza bera errepikatuko da biribileko guztiak erdian dantzan hasi arte. 

Gaitasunak: jolas hau talde handi batekin burutzeko oso aproposa da. 

- Jarduera ludikoa: entzumenezko jokoa

- Jarduera kognitiboa: sentipenezko eta mugimenduzko jokaera erritmikoa (errepikapena)

- Trebetasun funtzionalak: lekualdatzea (ikerketa) eta adierazpen sormena

- Alderdi sozialak: kooperazio motako harremana

Informazioa soziokulturala: Jolas hau nahiko berria da. Egun nahiko ezaguna da Euskal Herriko leku askotan. Jolasteko modua antzekoa da toki guztietan, baina batzuetan hitzak ezberdinak dira. 

 Abestia:

Kalean nindoala Mari Txipi ikusi nuen

Eta erakutsi zidan “Mari Txipi” dantzatzen

Dantza txipi txipi

Dantza txipi txo

Dantza txipi txipi

Baina dantzatu ondo

Iturria: http://www.aisia.net/jolasak

Akerrak adarrak okerrak ditu..

Aho korapiloak ahoskatu eta zuzen esaten nekezak diren esaldiak dira, antzekoak diren hitzak lotuz sortutakoak. Gehienetan, jolas moduan erabiltzen dira, esaldia errepikatuz azkenean zuzen eta azkar esan arte. Ezagutzen ditugun aho-korapilo gehienak, erderaz jaso ditugu; baina, badaude euskaraz ere. Adibidez: 

Txokolo mokolo txingo txingola mingola txango txankala mankala zart zankulu zinkulu zirt!Sei sisa horixka ziren sorginak egosiak, sei sisa horixka ziren basotik ekarriak!Sanson zein zan? Sanson Sanson zan! Eta Sanson Sanson ez bazan Sanson zein izango zan? Sanson Sanson ez bazan ez zan Sanson izango!akerrak adarrak okerrak ditu, adarrak okerrak ditu akerrak, okerrak ditu akerrak adarrak, ditu akerrak adarrak okerrak, akerrak okerrak ditu adarrak..
Klasean, euskarazko aho-korapiloak ezezik, ingelesez edo gazteleraz daudenak ere lantzea interesgarria da:Pablito clavó un clavito en la calva de un calvito. En la calva de un calvito, un clavito clavó Pablito. (Gazteleraz)Can you can a can as a canner can can a can? (Ingelesez)
Oso abersgarria da klasean aho-korapiloak erabiltzea, hizkuntza bera lantzeko eta aldi berean, ikasten duzun biartean, ondo pasatzeko. Hona hemen interneten aurkitu dudan baliabide bat, euskarazko aho-korapiloak biltzen dituena:
 

View more presentations from Pkeizagirre

Euskal dantzak lehen hezkuntzan

Lehen hezkuntzako ikasleek Euskal dantzak ikastea onuragarria da. Izan ere, gauza asko ikasten dira euskal dantzen bidez, dantzatzea ezezik.

Alde batetik, ondo pasatzea da eskolaz kanpoko ekintza honen helburuetariko bat. Lagunekin batzen dira eta dantza eginez, orduak pasatzen dituzte barreen artean. Aldi berean, integrazioa lantzeko oso baliagarria da ere, haien artean harremanak sustatzen direlako. Oso garrantzitsua da aspektu hau, halaber, dantzatzen eta ondo pasatzen duten bitartean, ikasten ari dira.

Beste alde batetik, berain gorputzaren koordinazioa hobetuz doaz. Lehen hezkuntzan, lehenengo mailetan batez ere, inportantea da, hain gorputza etengabe garatzen dagoelako. Koordinazioa eta erritmoa asko lantzen da; mugimendu ezberdinak egiten, batez ere, garapen motorea lantzen da. Gainera, honen bitartez ere, kirola egitea lortzen dute, ezinbestekoa bizitza osasuntsua izateko.

Aipatu behar da ere, Euskal kultura lantzea badela euskal dantzen beste eginkizun bat. Honen bitartez, ikasleak gure kulturaz jabetzea eta horren kontzientzia izatea lortuko dute.

Beraz, aurreko guztia kontuan hartuz, Euskal Dantzak egitera animatzen zaituztet; bai haurrei, bai gazteei, bai helduei! 

Aukera paregabea da dantzaren bitartez, ikasteko! 

Testua: Miren Luzuriaga

Poesia irakurtzeko gida

Hemen dituzu hainbat idazleek gomendatutako poesia liburuak. Interesgarria iruditu zait.

Open publication - Free publishing

Irakurketaren abantailak

Irakurketak hamaika abantaila ditu gure egunerokotasunean. Hortaz, oso garrantzitsua da umeak txikitatik irakurtzera ohitzea. Hauek dira horietako batzuk:

1. Edozein lekutan eman daiteke: etxean, autobusean, kalean, Munduko edozein lekutan...

2. Ekonomikoki abantailak ditu. Irakurtzea ez da soilik "liburuak irakurtzea". Kontratuen nondik norakoak ere irakurtzen dira, fakturak, ordainagiriak..  iruzurrak ekiditeko ere baliogarria da irakurtzen jakitea.

3. Leku eta denbora ezberdinetan zehar dohainik bidaiatu dezakegu. Kultura ezberdinak ezagutzeko aukera ematen du bidaiatzeko beharrik gabe

4. Liburuek ezagutza dute. Batzuetan, liburuek adierazten dutena ezin dezakegu beste leku batean ikasi.

5. Gaixotasunak, intoxikazioak eta pozoitzeak eragozten ditu. Horiek ekiditeko, medikamentuen oharrak irakurtzea besterik ez da egin behar.

6. Hitz egiteko gaiak sortzen ditu. Denetarik ezagutu behar dugu, eta horrek gizarteratzeko aukera ematen digu.

7. Adimena zabaltzen du. Ideologia, ikuspuntu eta interes ezberdinak ezagutzen dira irakurketari esker.

8. Imajinazioa handitzen du. Irakurtzen ari zarenaren sekuentzia imajinatzen duzu, nolakoak diren pertsonaiak, lekua, idazlearen helburua...

9. Idazmena hobetu eta lexikoa handitzen du. Irakurtzean, idazketa egokian arreta jartzen dugu eta horrela, gure idazmena ere hobetzen dugu. 

10. Argiago eta azkarragoa izateko baliogarria. Irakurtzeak ezagutza dakar.

11. Notak hobetu. Azkarrago irakurriko duzu eta testuak hobeto ulertuko dituzu.

12. Iragana, oraina eta geroa ulertzeko gakoa.

13. Osasungarria da. Irakurtzean, erlaxatuta sentitzen gara.

14. Dibertigarria da. Denbora pasatzeko eta entretenitzeko balio du irakurtzeak.

Iturria: youtube- Lectorjoven 

(http://www.youtube.com/watch?v=I4q963gzGQA)

Bertsolaritza ikasgelan?

14.450 haurrek eta gaztek bertsolaritza landuko dute ikasgelan, Bertsozale Elkartearen eskutik

Txapelketa Nagusia ere aztertuko dute gelan

Hasi da ikasturte berria, eta aurten ere bertsolaritzak bere lekua izango du ikasgeletan: astean ordubete eskainiko diote 14.450 haurrek bertsolaritzaren lanketari, Bertsozale Elkartearen proiektuaren bidez. Urtez urte ikastetxeen eskaria hazten doa. Aurten iaz baino 1.900 ikasle gehiagok hartuko dute parte proiektuan. Berrikuntzarik ere bada: Txapelketa Nagusiari jarraipena egingo diote ikasgelan, sekuentzia didaktikoen bidez.

Proiektuaren ezaugarriak
Bertsozale Elkarteak bertsolaritza lantzeko aukera ematen die ikastetxeei. Ikasturte osoan zehar eskaintzen da proiektua. Astean ordubeteko tartea dedikatzen zaio, euskara ikasgaiaren barruan (nagusiki LH 4. eta 5. mailetan). Helburuak dira haurrak zaletzea, eta bertsolaritzaren oinarrizko ezagutza izatea. Bertsozale Elkarteko bertsolaritza irakasleak gidatzen du saioa, tutorearen laguntzaz. Ikasmaterialari dagokionez, “Gu ere bertsolari” deritzan ikasliburua baliatzen dute haurrek, eta irakasleek audio eta bideozko material osagarriak.
Kurtsoan zehar egindako lana jendaurreratzeko, ikastetxetako jaialdiak egiten dira maiatzean: ikasleak oholtzara igotzen dira, ikasitako bertso sortak kantatzera. Liburuxkak ere argitaratzen dira urtero, ikasleek jarritako bertsoekin. Proiektuaren barruan, ikastetxeei bertso saioak antolatzeko aukera ere ematen zaie. Eta ikastetxeak berak antolatzen dituen ekitaldietan ere parte hartzen da (ihauterietako jaialdietan, Santa Ageda, ikasturte amaierako festan).

Zergatik landu bertsolaritza ikasgelan?
Haurrekin ahozko hizkuntza lantzeko aukera ematen du bertsolaritzak. Musikari dagozkion gaitasunak ere lantzen dira bertsoaren bidez, eta baita Trebetasun Pertsonalak eta Sozialak ere (autoestima, jendaurrekotasuna, kontzentrazio teknikak, tentsio egoeren kudeaketa, sormena…). Bertsozale Elkarteak argitaratutako Bertsolaritzaren Curriculuma lanak jasotzen du horren berri, eta ikastetxetako proiektuaren oinarri teorikoa da.

 Iturria: www.bertsozale.com 

ONGI ETORRI !!!

Kaixo!!!

Ongi etorri HEZI, HAZI ETA BIZI! blogera. Hemen, hezkuntzarekin lotutako gaiak aurkituko dituzu. Eskolaz kanpoko ekintzetan zentratuko naiz batez ere: bertsolaritza, euskal dantzak, musika, aisialdia, irakurketa, antzerkia... Gaiarekin lotutako berriak eta informazio interesgarria argitaratuko ditut. 

Espero dut zuen gustokoa izatea.